بند شاهي (شش تراز)

1- موقعيت :  بند شاهي يا شش تراز در 5/9 كيلومتري جنوب غربي روستاي كريز و 55 كيلومتري شمال غرب شهر كاشمر احداث شده است . اين بند بر روي رودخانه شش تراز قرار دارد.

      براي رسيدن به اين بند مي‌توان از دومسير استفاده كرد. مسيراول از محور كاشمر به بردسكن است . دراين مسير پس ازحركت از كاشمر به سمت بردسكن و عبور از شهر خليل آباد با طي 26 كيلومتر به سه راهي ايرج‌آباد مي‌رسيم . سپس در جهت سمت راست و با طي حدود 6 كيلومتر جاده آسفالت و عبور از روستاي ايرج‌آباد، جاده خاكي مي‌شود كه تا بعد از روستاي غوزستان در جهت شمال شرق ادامه مي‌يابد و 20 كيلومتر را شامل مي‌شود. در اين محل بايد از طريق يكي از آبراهه‌ها پياده به سمت رودخانه شش تراز رفته و از بستر رودخانه به سمت بند حركت نمود كه حدود 3 كيلومتر راه و نيم ساعت پياده‌روي مي‌باشد. بنابراين كل مسير حدود55 كيلومتر است . مسير دوم از محور كاشمر به نيشابور مي‌باشد. در اين مسير پس از حركت از كاشمر به سمت نيشابور و طي حدود 30 كيلومتر از ريوش به سمت غرب رفته ، پس از طي 24 كيلومتر و عبور از روستاهاي طرق، قراچه و كلاته پايين به روستاي كريز مي‌رسيم و ازداخل رودخانه با پيمودن حدود5/9 كيلومتر به سختي مي‌توان با اتومبيل به محل بند رسيد. ملاحظه مي‌شود كه مسير دسترسي به اين بند چندان آسان نيست و به همين دليل در متون تاريخي وسفرنامه‌ها كمتر ذكري از آن به ميان آمده است . 

 2- تاريخچه :طبق اظهارات ساكنان دهات اطراف ، اين بند در حدود 1000 تا 1200 سال پيش‌ساخته شده است. در جايي ديگر قدمت اين بند حدود 900 سال پيش و در دوره غزنويان ذكر شده‌است. همچنين در كتاب نگرشي بر سدهاي ايران، عمر بند شش تراز 1000 سال ذكر شده است . ظاهراً از زمان احداث تاكنون، تعمير اساسي در آن صورت نگرفته اما تغيير رنگي كه در ديواره‌بند و به ويژه در جناح راست وجود دارد، نشان مي‌دهد كه احتمالاً بخشي از نماي ديواره كه بر اثر فرسايش تخريب شده، در دوره‌هاي بعد با سنگ و ملات آهك بازسازي شده است .

3- مشخصات :مصالح اصلي به كار رفته در بناي بند، سنگ و ملات آهك و شن است . طول تاج در بالا حدود 46 متر و در بستر رودخانه 5/10 متر است . عرض  تاج در بالا 13 متر و ضخامت بند در وسط 13 متر و در پايين بند حدود 14 متر مي‌باشد. ارتفاع بند از بستر رودخانه حدود 15 متر است كه بر اثر فرسايش، ارتفاع در طول ثابت نيست به طوريكه در جناحين حدود 3 متر بيشتر است . همچنين فرسايش باعث شيبدار شدن روي تاج و نيز تخريب دو قسمت تاج به ابعاد 5/1× 3 متر و قسمتي در جناح چپ با مقطع تقريباً ذوزنقه‌اي شده است . در قسمت پايين ديوار بند، در اثر تخريب، حفره‌اي به ابعاد حدود 5×5×5/8 متر تشكيل شده و تا بالادست ادامه يافته است . تقريباً در وسط تاج و به فاصله 5/1 متري از سراب، دو حلقه چاه سنگي تعبيه شده است . چاه سمت راست به قطر 2 متر و براي آبگيري مي‌باشد كه 3 مجرا و يك گالري عرضي به آن مرتبط مي‌گردد. مجاري مذكور عملاً دريچه‌هاي بند بوده كه در مواقع بهار و زيادي آب بسته مي‌شده‌اند و در زمان استفاده از آب ذخيره شده، بسته به ارتفاع آب، اين مجاري را باز مي‌كرده‌اند تا آب وارد گالري شده و به پايين دست انتقال يابد. چاه سمت چپ به قطر 5/2 متر است كه احتمالاً براي دسترسي به محلهاي آبگيري بوده است زيرا اين بند برخلاف ساير بندهاي قديمي، فاقد راه پلكاني و يا الوار در دور ديواره چاه مي‌باشد. بنابراين امكان اينكه يكي از چاهها براي دسترسي به دريچه‌ها وامكان باز و بسته‌كردن آنها باشد، تقويت مي‌شود. در ديواره سراب بند و درجناح راست، بخشي از ديواره به صورت دماغه‌اي به شكل مخروط ناقص بيرون‌زده است كه ظاهراً براي كاهش فشار آب بر ديواره طراحي شده است . در عكسهاي شماره 1-12و2-12  نماي سراب و پاياب بند نشان داده شده است.

 4- هيدرولوژي :حوضه آبريز رودخانه شش تراز در فاصله حدود 25 كيلومتري شهر كاشمر به شكل كشيده در جهت شرق به غرب واقع شده است. رودخانه شش تراز از روستاي شورجه تا ريوش، فصلي و از ريوش تا روستاي كريز و نيز تابخشاب در شمال غرب روستاي ايرج‌آباد، دائمي است. اين رودخانه از كوههاي سياه واقع در جنوب حوضه و از كوههاي كمرسفيد وكمرسياه و قراول در شمال حوضه سرچشمه مي‌گيرد كه بعد از عبور از مناطق كوهستاني شمال ايرج‌آباد وارد دشت كاشمر شده و در نهايت به كال شور علي‌آباد مي‌پيوند.

بند شش تراز در عرض شمالي ً30 َ25 ْ35 و طول شرقي َ14 ْ58 قرار گرفته است كه ظرفيت بند را مي‌توان در حدود 2 ميليون مترمكعب تخمين زد.

5- كشاورزي:موضوع قابل ملاحظه‌اي كه در مورد اين بند وجود دارد وجود بخش آبي است كه در حدود 20 كيلومتري پايين دست بند و300 متري شمال غرب روستاي ايرج‌آباد قرار گرفته و توسط شش نهر، آب رودخانه شش تراز بين روستاهاي ايرج‌آباد، كندر، ارغا، جابوز، مزده و بزنجرد تقسيم مي‌شده است.  از آبهاي استحصالي غالباً در منطقه براي كشت انگور استفاده مي‌شود.

منبع:  khrw.ir/s9/band/l12.htm

عکاس:مهدی قاسمی

جاتون خالی دیروزرفتیم ولایت .رفتیم گدارسیاه همون جایی که بسیارزیباست وهنوزبرگ درختان آن زردنشده امامتاسفانه همون جاهم امسال دوچارخشکسالی شده منطقه ای که من سی وخورده ای سال است به یادندارم کال آن خشک باشد اماامسال به مددنباریدن باران وایجادچاه موتوردرروستاهای بالادست خشک شده واین نشانه بدی است برای آینده هرچه درروستاهای بالاترآب بیشتری ازعمق زمین بیرون بکشند روستای زیبای ماخشکترخواهدشد.ظاهراهیچکس هم به فکرنیست.اینو ازهمون ریوش که که به طرف کریزبه راه افتادم فهمیدم.دراقدامی تعجب برانگیزدرتابلوبزرگی که فاصله روستاهارابه کیلومترزده بوداسم وفاصله همه روستاهای کوچک بوداماجای نام روستای بزرگ گردشگری کریزرروی تابلوخالی بود.روستایی که به واسطه آبگرم وآبشارزیبای آن روزانه ترددزیادی به آن می شودواستعدادهای زیادی برای پیشرفت داردحالامسئولین یک تابلوبرای راهنمایی مسافران راهم ازآن دریغ می کنند.تلفن همراه هم که بایدبروی بالای کوه تاآنتن بدهد.این کارها وبی توجهی به این روستای بزرگ وزیباکه درزمان جنگ بیشترین شهیدورزمنده وایثارگرراداشته جالب نیست روستای که درزمان جنگ درزمستان مردان همه درجبهه بودند.ظاهراروستاهاهم بایدپارتی داشته باشندتاامکانات بهشون بدهند.ولی برعکس به بعضی روستاهای دیگرآنقدررسیدگی می شودکه فکرکنم درآینده نزدیک شهرشوند.

ظاهرادیگرحالا به اون همه شهیدوجانبازوآزاده ورزمنده نیازی نیست.

هفته دفاع مقدس گرامی باد

یادش بخیر

یادش بخیر

عکس شماره ۱

عکس شماره ۲

عکس شماره ۳

حسین بیشتر از آب تشنه ی لبیک بود اما افسوس که به جای افکارش زخمهای تنش

 رانشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی خواندند...(شریعتی)

یه کاشمری قله اورست رافتح میکنه وکیسه برپشت برمیگرده دربرگشت خبرنگارامیریزن سرش برای مصاحبه وازش میپرسند که چگونه تک وتنهااین کاررانجام داده بنده خداهول ورش داشته فکرکرده کارخلاف کرده میخوان بگیرن بازداشتش کنند میگه به خدا رفته بودم قاقرو جمع کنم.

ارسال توسط:حسین محمدی

نوروز این آیین کهن ایرانیان وبهار طبیعت بر همه آنان که این سنت دیرین وتحول شیرین را پاس میدارند خجسته ومبارک باد. احداث جاده ابشار از آنجا که آبشار در منطقه تنگل واقع گردیده است وسالیانه پذیرای صدهانفر از راههای دور ونزدیک میباشد که برای تفریح به این منطقه سفر می کنند شورای اسلامی محل بر آن شد تاجهت رفاه حال بازدید کنندگان ازاین منطقه وهمچنین جهت پارک وسایل نقلیه خود جاده ای را از ابتدای روستا (پشت مخابرات) به آبشار احداث کندتا از رفت وآمد از داخل روستا که باعث ازدحام مردم میشود جلوگیری شود که این جاده حدود 1 کیلومتر میشود. آقای حسین محمدی تشکربابت این مطلب

معرفی روستای کریز

فاصله ازمرکزشهرستان حدود53کیلومتر

 ارتفاع ازسطح دریا 1395 متر

عرض جغرافیایی 35درجه و27دقیقه طول جغرافیایی 58درجه و17دقیقه

 امکانات: آب بهداشتی-برق-تلفن-خانه بهداشت- حمام خورشیدی-جاده آسفالته-مدارس ابتدایی-

 راهنمایی- دبیرستان- پسرانه ودخترانه و ...............

ازتوابع شهرستان کاشمر بافاصله ۵۳کیلومتری واقع دربخش کوهسرخ می باشدوازمرکزبخش

 ری وش حدود۲۲کیلومترفاصله دارد.بخش کوهسرخ نیزدر قسمت شمالی شهرستان کاشمر واقع

 شده است که به علت کوهستانی بودن واختلاف ارتفاع نقاط مختلف آن چشم اندازهای طبیعی

 سرسبزبکر وبسیارزیبا دار سرتاسر این روستا به علت قرارگرفتن در محل تلاقی دورودخانه

( کال گرمک وکال شش تراز)دارای مزارع وباغ ها وطبیعت بسیارزیبا است.این روستا به دلیل

 آنکه ارتفاع آن ازدیگر نقاط کوه سرخ کمتر است دارای هوای به نسبت ملایم تری می باشد به

 همین خاطر انواع محصولات کشاورزی دراینجا به عمل می آید.

 ازمحصولات کشاورزی می توان درختان زردآلو-آلو-انگور-توت-گردو-بادام-شفتالو-

سیب-گلابی-به -تمشک ودرختان غیرمثمرمانند بید-چنار-سپیدار-......گندم-جو- زعفران-

گوجه فرنگی-سیب زمینی-پیاز-خربزه-هندوانه-خیار-بادمجان و.............می باشد.پوشش

 گیاهی آن انواع درختان انجیر-بنه-بادامشک-ارغوان-....وانواع بوته ها مثل کنگر-گون-

درمنه-پرند(پرشم)-کلپوره(مریم گلی) -آویشن-مخلصه-بومادران-و پیازکوهی- زیره سیاه-

ریواس-(قاقرو)کوریا(این گیاه مختص منطقه کریز می باشد ودردیگرنقاط کاشمر دیده نشده است

 وازآن دراوایل بهار برای تهیه تافتون و درروزهای سرد زمستان ازخشک شده آن آش حوشمزه

 ای تهیه می شود.)

چشم اندازهای طبیعی ومناطق باستانی وتاریخی

1-آبشارکریز

که درقسمت شمالی این روستا دردره ای باریک وبلند(تنگل) برروی کال گرمک واقع شده است

 منظره ای بسیاربدیع وزیبا دارد که درفصل های بهار وتابستان به خصوص روزهای جمعه

 پذیرای اهالی ومسافرین واردو های دانش آموزی می باشد.

2-آب گرم

 نرسیده به روستای کریز آب گرم که در3کیلومتری روستا است وبرای بیماریهای پوستی مناسب

 است پذیرای مسافرین میباشدودرصورت داشتن متولی میتواند وضعیت بهتری داشته باشد.

 3-قلعه دختر

 درسمت غرب روستا بافاصله 8 کیلومتری درکنار شش تراز قرارگرفته احتمالا اززمان

 ساسانیان وبعدهادردوره اسماعیلیان مورداستفاده قرار می گرفته است.

۴-قلعه پسر

 ۵-سد شاهی

 ازسنگ وخاک وآهک ساخته شده ومنسوب به دوره سلجوقی است ودرهفت کیلومتری جنوب

 غربی روستای کریزبرروی رودخانه شش ترازساخته شده وارتفاع اولیه آن 25متربوده که

 گذشت زمان باعث فرسایش آن شده ودرحال حاضر12متربیشترارتفاع ندارد .دردیواره سدآب

 روهای خاصی به صورت افقی وعمودی وجودداشته است درمواقع اضطراری سیلاب راکنترل

 می کرده اند.

                 درموردسدشاهی به قسمت مقالات وبلاگ مراجعه کنید

 ۶- قله باغ دشتکه بلندترین نقطه شهرستان کاشمر است درکنارروستا قراردارد

 وچون نگینی می درخشدو ازبسیاری ازمناطق کوهسرخ رویت می شود.

 این کوه باارتفاع 2484متردرمحدوده شهرستان کاشمــر،بخش وکوه سرخ،دهستان بررودودر

30کیلومتری شمـال غـربی شهرستـان کاشمـردرروستـای کــریــز واقـع شده است.جهت کوه

 شمــال شرقـی –جنوب غربـی بوده ومختصات جغــرافیایی قله آن( طول جغرافیـــــایی

58 درجه و16دقیقه شرقی وعرض جغرافیایی 35درجه و28دقیقه شمالی )می باشد.

 ۷-کال شش تراز[کال طرق]  

طول 78کیلومتر

ارتفاع سرچشمه 1800متر

 ارتفاع ریزش گاه 875متر

 حداکثرحجم آب سالانه 74 میلیون مترمکعب

 حداقل حجم آب سالانه 8میلیون مترمکعب

میانگین آب دهی(دبی) سالانه 33میلیون مترمکعب

 شیب متوسط 2/1درصد

جهت غربی سپس جنوب غربی

این رودخانه ازتلاقی کال شوراب ونهرشوراب در24کیلومــتـــری شمال شــــرق کاشمـــر

[بخش کــــــوه ســـرخ حوالی تنورجه] تشکیل شده وضمن عبور ازمنطقه کوه سـرخ

 ازکنارروستاهای کوشه نما وکوشه می گذردوباکال های موشک وایور مخلوط می شودسپس

 ازریوش – طــرق- قراچــــه – کلاته پایین دره گذشته، کال گرمو[تجرود] ودرروستای

 کریزکال گرمک[کال بندقراء] به آن می ریزدودرطول مسیر چندین کال کوچک وبزرگ دیگر

 مانند دربنای –خوشاب[[سد شاهـــــی دراینجابرروی شش تراز بسته شده است]] وکال

 غوزستان به کال شش تـــــــراز می پیوندد وبه سوی جنوب غرب ادامه مسیرمی دهدضمن

 سیراب ساختن روستــــــــــــاهای ایرج آباد وکنـــدردر30کیلومتری جنوب غرب کاشمربا کال

 شوردرهم می آمیزدودرگذشته درسال های پرباران روستاهــــــــــــــای مهدی آباد وسعدالدین

 راسیراب می کرد ووارددشت کویـــــر می شد ولی امروزه بابستن سد شهیدمدرس آب این

 رودخانه درفصل زمستان وبهــــاردرپشت سدذخیره شده وبه مصرف کشاورزی می رسد.

                 درتهیه مطالب مربوط به رودخانه شش ترازازاین کتابهااستفاده شده است

                 (کتاب رودها ورودنامه ها)(جغرافیای کاشمر-همکارمحترم جناب هاشمی)

                        درصورت کمک شمادوستان انشاءالله مطالب کاملترخواهد

                     ادب واخلاق حکم میکند درصورت استفاده ازمطالب وعکس های

                                    این وبلاگ نام وبلاگ نیزذکرشود!

امسال نیزروستای کریزدرایام نوروزخصوصادرسیزده بدرپذیرای شمارزیادی مسافربودطوری که برای پارک وسایل نقلیه جایی نبود چه خوب است شورای روستا نسبت به این موضوع ومسائل بهداشتی وفرهنگی بامسئولین شهرستان رایزنی کرده فکری به حال مسافران بکنندکه هم برای انهامفیدباشدهم برای خودروستا که سیل مسافران بهاری وتابستانی فقط زحمتش برای اهالی روستا نباشد بلکه منافع اقتصادی هم داشته باشد. 

 حوزه ی انتخابی کاشمر بردسکن و خلیل آباد  ۱۳۴۷۵۶  رای بود که به شرح ذیل

می باشد:

۱- محمد رضا خباز            ۷۰۹۶۱    رای

۲- احمد بلوکیان                 ۳۵۹۳۲    رای

۳- محمدکاظم انبیایی           ۱۱۵۸۳    رای

۴- محمدرضا اسکندری       ۵۵۹۸     رای

۵- غلامرضا عباسیان         ۵۳۹۱      رای

۶- قاسم سالاری             ۲۶۵۱      رای

۷- حسین رجبی             ۲۰۴۲       رای

۸- محمدتقی منجذبی        ۵۹۸       رای

یک روزبرفی کاشمر

یک روزبرفی کاشمر

واژه یلدا، از دوران ساسانیان كه متمایل به به كارگیری خط (الفبای از راست به چپ) سریانی شده بودند به كار رفته است. یلدا- همان میلاد به معنای زایش- زاد روز یا تولد است كه از آن زبان سامی وارد پارسی شده است. باید دانست كه هنوز در بسیاری از نقاط ایران برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مركب شب چله استفاده می شود.

شب یَلدا یا شب چِله)چله بزرگ) آخرین شب آذرماه، نخستین شب زمستان و درازترین شب سال است. ایرانی‌ها این شب را جشن می‎گیرند.

ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‎شوند و تابش نور ایزدی افزونی می‌‌یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می‌خواندند و برای آن جشن بزرگی بر پا می‌کردند.اول دی انقلاب زمستانی است وازاول دی تااول تیرماه روزهابلندشده وشب هاکوتاه می شودواول تیرانقلاب تابستانی است.دراول فروردین که روزوشب مساوی است اعتدال بهاری واول مهرکه روزوشب مساوی است اعتدال پاییزی می باشد.

ایران كشورى با فرهنگى غنى است كه مردمانش بنا به ذوق و سلیقه و طبیعت منطقه اى كه در آن زیست مى كنند هر یك براى برگزارى سنت هاى كهن آداب خاص خود را دارند.

به دلیل پهناورى ایران و رواج خرده فرهنگ هاى گوناگون در این گستره پهناور، گاهى به آدابى برمى خوریم كه فقط ویژه یك منطقه خاص هستند.

در گیلان «آوكونوس» میوه اى است كه حتماً در شب چله مصرف مى شود و روش تهیه آن هم به این شرح است كه در فصل پاییز ازگیل خام (چند روز مانده به ریختن و رسیدن كامل) را در خمره مى ریزند، خمره را پر از آب مى كنند و كمى نمك هم به آن مى افزایند و در خم را مى بندند و در گوشه اى خارج از هواى گرم اتاق مى گذارند. ازگیل سفت و خام پس از مدتى پخته و آبدار و خوشمزه مى شود. آوكونوس ازگیل در اغلب خانه هاى گیلان تا بهار آینده پیدا مى شود و هر وقت هوس كنند ازگیل تر و تازه و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون مى آورند و آن را با گلپر و نمك در سینه كش آفتاب مى خورند.

در تبریز نیز در موسم یلدا «عاشیق ها» مى نوازند. عاشیق ها خنیاگران محلى هستند كه اشعار و موسیقى آنان برگرفته از موسیقى مردمى است. آنها در حین اجراى برنامه داستان مى خوانند، فى البداهه شعر مى سرایند و ساز مى زنند. قصه هایى كه عاشیق ها در شب یلدا مى گویند ریشه در افسانه هاى كهن ایرانى دارد. قصه هایى مثل «كوراوغلو» و قصه هاى مهر و محبت شبیه «قربانى و پرى» از قصه هاى مشهور عاشیق هاست.

در لرستان مردم در شب چله «گندم شیره» مى خورند كه گندمى است كه در شیره مى خیسانند و زردچوبه و نمك را با آن مخلوط مى كنند؛ سپس آن را روى ساج برشته مى كنند و همراه خلال بادام، گردو، كشمش، سیاه دانه و كنجد مخلوط مى كنند و مى خورند.

یكى دیگر از رسوم زیباى لرها به این شكل بوده كه پسران كوچك و نوجوان شب یلدا بر پشت بام خانه ها مى رفتند و كیسه اى را به همراه طنابى از سوراخ دودكش خانه ها به داخل آویزان مى كرده اند و شعرى محلى مى خواندند با این مضمون كه صاحبخانه، انشاءالله خیر به خانه ات ببارد و كدخداى خانه ات نمیرد. چیزى بده این پسر كوچك بیاورد. صاحبخانه از تنقلاتى كه براى شب چله تدارك دیده بود داخل كیسه مى گذاشت و گاهى پیش آمده كه صاحبخانه براى مزاح دختر خردسال كوچكش را در كیسه گذاشته و آن پسر كیسه را كشیده بالا و این آشنایى در خیلى از موارد باعث ازدواج در بزرگسالى مى شده است.

در شهر خوى هدیه دادن شیرینى پشمك رواج دارد و این كار گویا به مناسبت شباهت پشمك با برف است. در روستاهاى خراسان و آذربایجان در این شب خانواده پسرى كه با دخترى نامزد شده طى مراسمى شاد با ساز و دف هدایایى براى دختر مى فرستند.

در كرمان، در شب یلدا گاهى مردم تا صبح بیدار مى مانند و مى پندارند كه در این شب قارون به شكل هیزم شكنى كه پشته اى هیزم بر پشت دارد به خانه نیكوكاران مستمند مى رود و به آنها هیزم مى دهد و این هیزم ها تبدیل به شمش هاى طلا مى شوند.

در ایام قدیم برخى از مردم به چله مى نشستند و چهل روز مراسم چله نشینى انجام مى دادند به امید این كه قارون به خانه آنها وارد شود و به آنها شمش زر بدهد. این رسم یادآور بابانوئل در مراسم كریسمس است و چنین مى نماید كه یلداى ایرانى و كریسمس از یك مایه سرچشمه گرفته اند. از این گونه آئین هاى خاص در برگزارى یلدا فراوان مى توان شمرد...

بند شاهي (شش تراز)

1- موقعيت :  بند شاهي يا شش تراز در 5/9 كيلومتري جنوب غربي روستاي كريز و 55 كيلومتري شمال غرب شهر كاشمر احداث شده است . اين بند بر روي رودخانه شش تراز قرار دارد.

      براي رسيدن به اين بند مي‌توان از دومسير استفاده كرد. مسيراول از محور كاشمر به بردسكن است . دراين مسير پس ازحركت از كاشمر به سمت بردسكن و عبور از شهر خليل آباد با طي 26 كيلومتر به سه راهي ايرج‌آباد مي‌رسيم . سپس در جهت سمت راست و با طي حدود 6 كيلومتر جاده آسفالت و عبور از روستاي ايرج‌آباد، جاده خاكي مي‌شود كه تا بعد از روستاي غوزستان در جهت شمال شرق ادامه مي‌يابد و 20 كيلومتر را شامل مي‌شود. در اين محل بايد از طريق يكي از آبراهه‌ها پياده به سمت رودخانه شش تراز رفته و از بستر رودخانه به سمت بند حركت نمود كه حدود 3 كيلومتر راه و نيم ساعت پياده‌روي مي‌باشد. بنابراين كل مسير حدود55 كيلومتر است . مسير دوم از محور كاشمر به نيشابور مي‌باشد. در اين مسير پس از حركت از كاشمر به سمت نيشابور و طي حدود 30 كيلومتر از ريوش به سمت غرب رفته ، پس از طي 24 كيلومتر و عبور از روستاهاي طرق، قراچه و كلاته پايين به روستاي كريز مي‌رسيم و ازداخل رودخانه با پيمودن حدود5/9 كيلومتر به سختي مي‌توان با اتومبيل به محل بند رسيد. ملاحظه مي‌شود كه مسير دسترسي به اين بند چندان آسان نيست و به همين دليل در متون تاريخي وسفرنامه‌ها كمتر ذكري از آن به ميان آمده است . 

 2- تاريخچه :طبق اظهارات ساكنان دهات اطراف ، اين بند در حدود 1000 تا 1200 سال پيش‌ساخته شده است. در جايي ديگر قدمت اين بند حدود 900 سال پيش و در دوره غزنويان ذكر شده‌است. همچنين در كتاب نگرشي بر سدهاي ايران، عمر بند شش تراز 1000 سال ذكر شده است . ظاهراً از زمان احداث تاكنون، تعمير اساسي در آن صورت نگرفته اما تغيير رنگي كه در ديواره‌بند و به ويژه در جناح راست وجود دارد، نشان مي‌دهد كه احتمالاً بخشي از نماي ديواره كه بر اثر فرسايش تخريب شده، در دوره‌هاي بعد با سنگ و ملات آهك بازسازي شده است .

3- مشخصات :مصالح اصلي به كار رفته در بناي بند، سنگ و ملات آهك و شن است . طول تاج در بالا حدود 46 متر و در بستر رودخانه 5/10 متر است . عرض  تاج در بالا 13 متر و ضخامت بند در وسط 13 متر و در پايين بند حدود 14 متر مي‌باشد. ارتفاع بند از بستر رودخانه حدود 15 متر است كه بر اثر فرسايش، ارتفاع در طول ثابت نيست به طوريكه در جناحين حدود 3 متر بيشتر است . همچنين فرسايش باعث شيبدار شدن روي تاج و نيز تخريب دو قسمت تاج به ابعاد 5/1× 3 متر و قسمتي در جناح چپ با مقطع تقريباً ذوزنقه‌اي شده است . در قسمت پايين ديوار بند، در اثر تخريب، حفره‌اي به ابعاد حدود 5×5×5/8 متر تشكيل شده و تا بالادست ادامه يافته است . تقريباً در وسط تاج و به فاصله 5/1 متري از سراب، دو حلقه چاه سنگي تعبيه شده است . چاه سمت راست به قطر 2 متر و براي آبگيري مي‌باشد كه 3 مجرا و يك گالري عرضي به آن مرتبط مي‌گردد. مجاري مذكور عملاً دريچه‌هاي بند بوده كه در مواقع بهار و زيادي آب بسته مي‌شده‌اند و در زمان استفاده از آب ذخيره شده، بسته به ارتفاع آب، اين مجاري را باز مي‌كرده‌اند تا آب وارد گالري شده و به پايين دست انتقال يابد. چاه سمت چپ به قطر 5/2 متر است كه احتمالاً براي دسترسي به محلهاي آبگيري بوده است زيرا اين بند برخلاف ساير بندهاي قديمي، فاقد راه پلكاني و يا الوار در دور ديواره چاه مي‌باشد. بنابراين امكان اينكه يكي از چاهها براي دسترسي به دريچه‌ها وامكان باز و بسته‌كردن آنها باشد، تقويت مي‌شود. در ديواره سراب بند و درجناح راست، بخشي از ديواره به صورت دماغه‌اي به شكل مخروط ناقص بيرون‌زده است كه ظاهراً براي كاهش فشار آب بر ديواره طراحي شده است . در عكسهاي شماره 1-12و2-12  نماي سراب و پاياب بند نشان داده شده است.

 4- هيدرولوژي :حوضه آبريز رودخانه شش تراز در فاصله حدود 25 كيلومتري شهر كاشمر به شكل كشيده در جهت شرق به غرب واقع شده است. رودخانه شش تراز از روستاي شورجه تا ريوش، فصلي و از ريوش تا روستاي كريز و نيز تابخشاب در شمال غرب روستاي ايرج‌آباد، دائمي است. اين رودخانه از كوههاي سياه واقع در جنوب حوضه و از كوههاي كمرسفيد وكمرسياه و قراول در شمال حوضه سرچشمه مي‌گيرد كه بعد از عبور از مناطق كوهستاني شمال ايرج‌آباد وارد دشت كاشمر شده و در نهايت به كال شور علي‌آباد مي‌پيوند.

بند شش تراز در عرض شمالي ً30 َ25 ْ35 و طول شرقي َ14 ْ58 قرار گرفته است كه ظرفيت بند را مي‌توان در حدود 2 ميليون مترمكعب تخمين زد.

5- كشاورزي:موضوع قابل ملاحظه‌اي كه در مورد اين بند وجود دارد وجود بخش آبي است كه در حدود 20 كيلومتري پايين دست بند و300 متري شمال غرب روستاي ايرج‌آباد قرار گرفته و توسط شش نهر، آب رودخانه شش تراز بين روستاهاي ايرج‌آباد، كندر، ارغا، جابوز، مزده و بزنجرد تقسيم مي‌شده است.  از آبهاي استحصالي غالباً در منطقه براي كشت انگور استفاده مي‌شود.

منبع:  khrw.ir/s9/band/l12.htm